คู่มือวางแผนภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาปี 2567–2568: สรุปขั้นบันไดภาษีและวิธีคำนวณฉบับสมบูรณ์

1. ภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาคืออะไร และใครบ้างที่มีหน้าที่ต้องยื่น?

ภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา (Personal Income Tax) คือภาษีทางตรงที่กรมสรรพากรจัดเก็บจากบุคคลที่มีรายได้ถึงเกณฑ์ที่กฎหมายกำหนดในรอบปีภาษี (1 มกราคม ถึง 31 ธันวาคม) โดยผู้มีหน้าที่ยื่นแบบแสดงรายการภาษี ได้แก่: - คนโสด ที่มีเงินได้เฉพาะเงินเดือน (มาตรา 40(1)) เกิน 120,000 บาทต่อปี (เฉลี่ยเดือนละ 10,000 บาท) หรือมีเงินได้ประเภทอื่นเกิน 60,000 บาทต่อปี - ผู้ที่มีคู่สมรส ที่มีเงินได้เฉพาะเงินเดือนเกิน 220,000 บาทต่อปี หรือมีเงินได้ประเภทอื่นเกิน 120,000 บาทต่อปี
ข้อสังเกตสำคัญ: การมีหน้าที่ "ยื่นแบบ" (ภ.ง.ด.91 หรือ ภ.ง.ด.90) ไม่ได้แปลว่าจะต้อง "เสียภาษี" เสมอไป หากคำนวณหักค่าใช้จ่ายและค่าลดหย่อนแล้วมีเงินได้สุทธิไม่เกิน 150,000 บาท จะได้รับการยกเว้นภาษี (เสียภาษี 0 บาท)

---

2. โครงสร้างและสูตรคำนวณภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา

การคำนวณภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาตามประมวลรัษฎากร ใช้สูตรพื้นฐานดังนี้:
$$\text{เงินได้สุทธิ} = \text{เงินได้พึงประเมินทั้งปี} - \text{ค่าใช้จ่าย} - \text{ค่าลดหย่อน}$$
$$\text{ภาษีที่ต้องชำระ} = \text{เงินได้สุทธิ} \times \text{อัตราภาษีตามขั้นบันได}$$
#

สิทธิการหักค่าใช้จ่ายสำหรับคนทำงานประจำ (มาตรา 40(1) และ 40(2))

- กฎหมายอนุญาตให้หักค่าใช้จ่ายเป็นการเหมาได้ 50% ของเงินได้พึงประเมิน แต่รวมกันไม่เกิน 100,000 บาท

---

3. ตารางอัตราภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาแบบก้าวหน้า (Progressive Tax Rates)

ประเทศไทยใช้อัตราภาษีแบบขั้นบันได ยิ่งมีเงินได้สุทธิสูง อัตราภาษีส่วนที่เกินก็จะขยับสูงขึ้นตามลำดับ:
| ขั้นเงินได้สุทธิ (บาท) | อัตราภาษี | ภาษีในแต่ละขั้นสูงสุด (บาท) | ภาษีสะสมสูงสุด (บาท) | | :

---

| :

---

: | :

---

: | :

---

: | | 0 – 150,000 | 0% (ยกเว้น) | 0 | 0 | | 150,001 – 300,000 | 5% | 7,500 | 7,500 | | 300,001 – 500,000 | 10% | 20,000 | 27,500 | | 500,001 – 750,000 | 15% | 37,500 | 65,000 | | 750,001 – 1,000,000 | 20% | 50,000 | 115,000 | | 1,000,001 – 2,000,000 | 25% | 250,000 | 365,000 | | 2,000,001 – 5,000,000 | 30% | 900,000 | 1,265,000 | | มากกว่า 5,000,000 | 35% | ตามจริง | - |

---

4. ตัวอย่างการคำนวณจริงในชีวิตประจำวัน

#

กรณีศึกษาที่ 1: พนักงานเอกชน เงินเดือน 30,000 บาท (ไม่มีตัวช่วยลดหย่อนอื่น)

- รายได้ทั้งปี: 30,000 × 12 = 360,000 บาท - หักค่าใช้จ่าย 50% (สูงสุด): -100,000 บาท - หักค่าลดหย่อนส่วนตัว: -60,000 บาท - หักประกันสังคม (ปีละ): -10,500 บาท (ตามอัตราเพดานสมทบใหม่) - เงินได้สุทธิ: 360,000 - 100,000 - 60,000 - 10,500 = 189,500 บาท - คำนวณภาษีตามขั้นบันได: - ขั้น 0 – 150,000 บาทแรก = 0 บาท - ส่วนที่เกิน 150,000 คือ (189,500 - 150,000) = 39,500 บาท × 5% = 1,975 บาท - สรุป: เสียภาษีทั้งปีเพียง 1,975 บาท (เฉลี่ยเดือนละประมาณ 165 บาทเท่านั้น)

---

5. สิทธิลดหย่อนภาษียอดนิยมปี 2567–2568 ที่ไม่ควรพลาด

1. กองทุน Thai ESG (Thailand ESG Fund): เกณฑ์ใหม่ลดหย่อนได้สูงสุด 300,000 บาท (ไม่เกิน 30% ของเงินได้) และระยะเวลาถือครองลดเหลือเพียง 5 ปีบริบูรณ์ 2. กองทุน RMF (Retirement Mutual Fund): ลดหย่อนได้สูงสุด 30% ของเงินได้ แต่เมื่อรวมกับกลุ่มเกษียณอื่น (PVD, กบข., ประกันบำนาญ) ต้องไม่เกิน 500,000 บาท 3. เบี้ยประกันชีวิตทั่วไป: ลดหย่อนตามที่จ่ายจริง สูงสุด 100,000 บาท 4. ดอกเบี้ยเงินกู้ยืมเพื่อซื้อที่อยู่อาศัย: ลดหย่อนได้ตามจ่ายจริง สูงสุด 100,000 บาท